اگر دنبال ارزانترین کشور برای تحصیل هستید، فقط شهریه دانشگاه را مقایسه نکنید؛ هزینه زندگی، اجاره، بیمه و ویزا میتواند بودجه سالانه شما را کاملاً تغییر دهد.
برای یک دانشجوی ایرانی، کشوری واقعاً ارزان است که مجموع این هزینهها قابلمدیریت باشد، نه فقط شهریه پایینی داشته باشد. در ادامه کشورهایی را بررسی کردهایم که از نظر هزینه واقعی یک سال دانشجویی، گزینههای مقرونبهصرفهتری هستند.
کم هزینه ترین کشور برای مهاجرت تحصیلی در یک نگاه
- مالزی: شهریه و زندگی مقرونبهصرفه، دورههای انگلیسی زیاد
- آلمان: بسیاری از دانشگاههای دولتی بدون شهریه عمومی
- فرانسه: شهریه مناسب در دانشگاههای دولتی
- لهستان: زندگی دانشجویی و مسکن ارزانتر
- اتریش: شهریه دولتی نسبتاً پایین
- جمهوری چک: تحصیل رایگان به زبان چکی
- رومانی: شهریه و زندگی دانشجویی مقرونبهصرفه
- ایتالیا: شهریه مناسب و امکان بورسیه
- مجارستان: بورسیههای قوی و دورههای انگلیسی
- هند: هزینه زندگی و مسکن پایین
معرفی 10 تا از ارزانترین کشورها برای تحصیل (2026)
در این بخش 10 کشور ارزان برای تحصیل از نظر شهریه، هزینه زندگی دانشجویی و هزینههای جانبی را به شما معرفی میکنیم.
1. مالزی؛ ارزان و باکیفیت برای ایرانیها
مالزی زمانی جذاب میشود که شهریه، زندگی دانشجویی و زبان آموزش را کنار هم بگذارید. برای بسیاری از دانشجویان بینالمللی، تحصیل در مالزی امکان دسترسی به دورههای انگلیسیزبان را با بودجهای پایینتر از بسیاری از مقاصد غربی فراهم میکند.
طبق Education Malaysia، متوسط شهریه سالانه کارشناسی حدود 2500 تا 5000 دلار در دانشگاههای دولتی و 6000 تا 9500 دلار در مؤسسات خصوصی است. از ژوئیه 2025 نیز 6٪ مالیات SST به شهریه دانشجویان بینالمللی اضافه میشود.
مزیت دیگر، هزینه زندگی است. Education Malaysia متوسط مخارج زندگی را حدود 582 دلار در ماه اعلام میکند و خوابگاه دانشگاهی معمولاً حدود 50 تا 150 دلار در ماه هزینه دارد. بیشتر دورههای دانشگاهی نیز به زبان انگلیسی ارائه میشوند.
- شهریه کارشناسی: دانشگاه دولتی حدود ۲۵۰۰ تا ۵۰۰۰ دلار و دانشگاه خصوصی حدود ۶۰۰۰ تا ۹۵۰۰ دلار در سال، پیش از ۶٪ SST.
- زندگی دانشجویی: بهطور متوسط حدود ۵۸۲ دلار در ماه.
- مسکن: خوابگاه دانشگاهی حدود ۵۰ تا ۱۵۰ دلار و اقامت خارج دانشگاه حدود ۱۰۰ تا ۳۰۰ دلار در ماه.
- ویزای دانشجویی: برای پرونده یکساله، هزینه پردازش EMGS حدود ۱۶۰۰ رینگیت است و هزینههای eVAL، iKad، بیمه، معاینه پزشکی و ویزای تحصیلی جداگانه اضافه میشوند.
- هزینههای جانبی: بیمه از حدود ۴۶۸ رینگیت، معاینه پزشکی برای دانشجوی جدید مؤسسات خصوصی ۲۵۰ رینگیت و Student Pass حدود ۶۰ رینگیت است.
برای جزئیات شهریه دانشگاهها و سایر مخارج، راهنمای هزینه تحصیل در مالزی را ببینید.
2. آلمان؛ شهریه پایین، اما هزینه زندگی را جدی بگیرید
مزیت اصلی آلمان، شهریه بسیار پایین بسیاری از دانشگاههای دولتی است. طبق DAAD، بیشتر دانشگاههای دولتی برای مقطع کارشناسی و بسیاری از دورههای کارشناسیارشد از دانشجویان بینالمللی شهریه عمومی دریافت نمیکنند؛ هرچند هزینه ترمی دانشگاه همچنان باید پرداخت شود.
در مقابل، زندگی دانشجویی در آلمان ارزان نیست. حدود 990 یورو در ماه برای مخارج دانشجو در نظر گرفته میشود و برای ویزای 2026 نیز متقاضی معمولاً باید امکان دسترسی به 11٬904 یورو برای یک سال را اثبات کند. این مبلغ تمکن مالی است، نه هزینهای که یکجا از دست میرود.
- شهریه: در بیشتر دانشگاههای دولتی، کارشناسی و بسیاری از کارشناسیارشدها بدون شهریه عمومی هستند.
- استثنا: در بادن-وورتمبرگ بسیاری از دانشجویان غیراروپایی ۱۵۰۰ یورو در هر ترم میپردازند و برخی دانشگاههای بایرن نیز میتوانند شهریه تعیین کنند.
- زندگی دانشجویی: حدود ۹۹۰ یورو در ماه.
- ویزای دانشجویی: هزینه ویزای ملی آلمان ۷۵ یورو است.
- هزینههای جانبی: هزینه ترمی دانشگاه معمولاً حدود ۷۲ تا ۴۴۰ یورو در هر ترم است و بیمه درمانی نیز الزامی است.
- تمکن مالی ۲۰۲۶: ۱۱٬۹۰۴ یورو برای یک سال.
3. فرانسه؛ شهریه دولتی مشخص برای دانشجویان غیراروپایی
فرانسه بهدلیل حمایت دولت از دانشگاههای دولتی میتواند برای دانشجوی غیراروپایی همچنان مقرونبهصرفه باشد. Campus France شهریه سال تحصیلی 2027-2026 را برای بسیاری از دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا 2902 یورو در کارشناسی و 3950 یورو در کارشناسیارشد اعلام کرده است.
هزینه زندگی تفاوت اصلی را ایجاد میکند. برای خوراک، مسکن و حملونقل حدود 600 تا 800 یورو در ماه باید در نظر گرفت، اما پاریس و بعضی شهرهای بزرگ گرانتر هستند. بنابراین انتخاب شهر در بودجه نهایی اهمیت زیادی دارد.
- شهریه کارشناسی: ۲۹۰۲ یورو در سال برای بسیاری از دانشجویان غیراروپایی دانشگاههای دولتی.
- شهریه کارشناسیارشد: ۳۹۵۰ یورو در سال.
- زندگی دانشجویی: معمولاً حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ یورو در ماه؛ پاریس گرانتر است.
- ویزای دانشجویی برای ایرانیان: ایران در فرایند Études en France قرار دارد و تعرفه ویزای دانشجویی در این مسیر ۵۰ یورو اعلام شده است.
- هزینه جانبی مهم: CVEC برای سال 2027-2026 برابر با ۱۰۵ یورو است؛ برخی دانشجویان از آن معاف میشوند.
4. لهستان؛ ترکیب مناسب شهریه و هزینه زندگی
مزیت لهستان بیشتر در هزینه زندگی دانشجویی است. پورتال رسمی Study.gov.pl اعلام میکند که مخارج ماهانه دانشجو میتواند از حدود 1500 زلوتی، نزدیک به 330 یورو شروع شود؛ هرچند ورشو، کراکوف و شهرهای توریستی معمولاً گرانتر هستند.
برای شهریه بهتر است به بازههای عمومی قدیمی تکیه نکنید. مبلغ نهایی به دانشگاه، رشته، زبان دوره و وضعیت حقوقی دانشجو بستگی دارد و باید مستقیماً از همان دانشگاه بررسی شود.
- شهریه: رقم ملی واحد ندارد؛ استعلام از دانشگاه و برنامه انتخابی.
- زندگی دانشجویی: از حدود ۱۵۰۰ زلوتی یا نزدیک ۳۳۰ یورو در ماه.
- ویزای دانشجویی ایرانیان: ویزای ملی نوع D در سفارت لهستان در تهران ۲۰۰ یورو است.
- اقامت پس از ورود: درخواست اقامت موقت دانشجویی ۳۴۰ زلوتی و کارت اقامت معمولاً ۱۰۰ زلوتی است؛ برای برخی دانشجویان کارت با تعرفه ۵۰ زلوتی صادر میشود.
- هزینههای جانبی: بیمه و اثبات منابع مالی نیز برای پرونده ویزا یا اقامت لازم است.
5. اتریش؛ شهریه پایین در بسیاری از دانشگاههای دولتی
اتریش برای دانشجویان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا از نظر شهریه دانشگاههای دولتی همچنان جذاب است. طبق Study in Austria، دانشجوی کشور ثالث با Residence Permit–Student معمولاً 726.72 یورو در هر ترم شهریه میپردازد.
اما بخش سنگینتر بودجه، زندگی در اتریش است. برآورد رسمی 2026 متوسط هزینه زندگی دانشجو را حدود 1300 یورو در ماه اعلام میکند که بخش مهمی از آن به مسکن اختصاص دارد.
- شهریه دانشگاه دولتی: معمولاً ۷۲۶.۷۲ یورو در هر ترم برای دانشجوی کشورهای ثالث.
- هزینه اتحادیه دانشجویی: ۲۶.۲۰ یورو در هر ترم.
- زندگی دانشجویی: بهطور متوسط حدود ۱۳۰۰ یورو در ماه.
- اقامت دانشجویی: هزینه درخواست Residence Permit–Student در ۲۰۲۶ برابر با ۲۱۸ یورو است.
- بیمه دانشجویی: در صورت واجد شرایط بودن، بیمه دانشجویی دولتی حدود ۷۸.۸۴ یورو در ماه است.
- تمکن مالی ۲۰۲۶: برای زیر ۲۴ سال ۷۲۲.۵۸ یورو و برای ۲۴ سال به بالا ۱۳۰۸.۳۹ یورو در ماه که باید برای دوره مقرر اثبات شود.
6. جمهوری چک؛ بدون شهریه با تحصیل به زبان چکی
جمهوری چک یکی از ارزانترین کشورها برای تحصیل است. مزیت اصلی این کشور به زبان برگزاری دورهها در دانشگاههایش برمیگردد! در دانشگاههای دولتی و ایالتی، تحصیل به زبان چکی برای دانشجویان همه ملیتها میتواند بدون شهریه باشد؛ اما برنامههای انگلیسی و سایر زبانهای خارجی شهریه دارند.
در پورتال رسمی Study in Czechia، شهریه برنامههای انگلیسی در 2026 از دانشگاهی به دانشگاه دیگر متفاوت است؛ برای نمونه بعضی برنامهها از حدود 2500 یورو در سال شروع میشوند. در راهنمای رسمی نیز خوابگاه دانشجویی حدود 190 یورو در ماه و اتاق در خانه اشتراکی حدود 290 یورو ذکر شده است.
- شهریه به زبان چکی: در دانشگاههای دولتی و ایالتی میتواند صفر باشد.
- دورههای انگلیسی: شهریه متغیر است و باید برنامهبهبرنامه بررسی شود؛ بعضی برنامههای ۲۰۲۶ از حدود ۲۵۰۰ یورو در سال شروع میشوند.
- مسکن دانشجویی: خوابگاه حدود ۱۹۰ یورو و اتاق اشتراکی حدود ۲۹۰ یورو در ماه.
- ویزای دانشجویی: تعرفه دقیق را هنگام اقدام از سفارت یا وزارت کشور جمهوری چک استعلام کنید، چون نوع مجوز و محل ثبت درخواست روی هزینه اثر دارد.
- هزینه جانبی مهم: اگر برای استفاده از دوره بدون شهریه ابتدا نیاز به آموزش زبان چکی داشته باشید، دوره زبان هزینه جدا دارد؛ برای نمونه یک دوره یکساله رسمی در ۲۰۲۶ حدود ۱۳۰ هزار کرون قیمتگذاری شده است.
اگر هدف شما مشخصاً پیدا کردن کشورهایی با شهریه صفر یا نزدیک به صفر است، موضوع را جداگانه در راهنمای تحصیل رایگان در خارج از کشور بررسی کنید.
7. رومانی؛ هزینه زندگی مناسب در اتحادیه اروپا
اگر دنبال کم هزینه ترین کشور برای مهاجرت تحصیلی در اروپا هستید، رومانی ارزش مقایسه دارد؛ چون هم شهریه بعضی رشتهها پایین است و هم مسکن دانشجویی میتواند نسبت به بسیاری از کشورهای غرب اروپا ارزانتر باشد.
پورتال رسمی Study in Romania شهریه را بسته به رشته و وضعیت دانشجو از حدود 400 تا نزدیک 9000 یورو در سال اعلام میکند. هزینه زندگی نیز در برآورد رسمی حدود 600 یورو در ماه است و خوابگاههای دانشگاهی از حدود 80 یورو در ماه شروع میشوند.
- شهریه: حدود ۴۰۰ تا نزدیک ۹۰۰۰ یورو در سال بسته به رشته و دانشگاه.
- زندگی دانشجویی: حدود ۶۰۰ یورو در ماه.
- خوابگاه: از حدود ۸۰ یورو در ماه.
- ویزای دانشجویی: ویزای بلندمدت تحصیلی رومانی ۱۲۰ یورو است.
- بیمه: طبق راهنمای رسمی هزینه بیمه میتواند از حدود ۴۰ یورو در ماه شروع شود.
- هزینه جانبی: پس از ورود باید برای اقامت دانشجویی اقدام شود؛ هزینه و مدارک نهایی را هنگام اقدام از IGI بررسی کنید.
8. ایتالیا؛ هزینه متفاوت برای هر دانشگاه و برنامه
ایتالیا زمانی میتواند در میان کشورهای ارزان برای تحصیل قرار بگیرد که شما دانشگاه دولتی و شهری با هزینه زندگی مناسب انتخاب کنید. شهریه دانشگاههای دولتی معمولاً حدود 900 تا 4000 یورو در سال است؛ مبلغ نهایی به دانشگاه، رشته و شرایط مالی دانشجو بستگی دارد.
برای سال تحصیلی 2027-2026، متقاضی ویزای دانشگاهی باید توانایی مالی حداقل 10٬179.85 یورو برای یک سال را اثبات کند. این مبلغ تمکن مالی است و نباید با شهریه یا هزینهای که یکجا پرداخت میشود اشتباه گرفته شود.
- شهریه دانشگاههای دولتی: معمولاً حدود ۹۰۰ تا ۴۰۰۰ یورو در سال؛ مبلغ دقیق را دانشگاه تعیین میکند.
- زندگی دانشجویی: حدود ۱۰ هزار یورو در سال برای مسکن، خوراک، رفتوآمد و مخارج روزمره؛ شهر مقصد اثر زیادی دارد.
- ویزای دانشجویی برای ایرانیان: هزینه ویزای نوع D تحصیلی ۵۰ یورو است.
- خدمات مرکز درخواست در تهران: هزینه خدمات Visametric طبق اطلاعات فعلی حدود ۲۹.۷۰ یورو است.
- اقامت پس از ورود: هزینه معمول درخواست اقامت دانشجویی تا یک سال حدود ۱۱۶.۴۶ یورو اعلام شده است.
- تمکن مالی 2027-2026: حداقل ۱۰٬۱۷۹.۸۵ یورو برای سال اول، بهعلاوه هزینه بازگشت.
9. مجارستان؛ هزینه قابل مدیریت و امکان بورسیه
در مجارستان بهتر است شهریه را براساس خود دانشگاه و رشته بسنجید؛ چون یک میانگین کشوری قابل اتکا برای همه برنامهها وجود ندارد. در عوض، تعداد زیادی برنامه انگلیسیزبان ارائه میشود و دانشجو میتواند دانشگاهها و رشتهها را با بودجه خود مقایسه کند.
نقطه قوت مجارستان برای دانشجویان واجد شرایط، بورسیه Stipendium Hungaricum است. این بورسیه شهریه را پوشش میدهد و کمکهزینه ماهانه و خوابگاه یا کمکهزینه مسکن نیز دارد؛ البته دریافت آن رقابتی است و نباید قبل از قبولی، بودجه خود را بر اساس شهریه صفر تنظیم کنید.
- شهریه: رقم ثابت کشوری ندارد؛ استعلام از دانشگاه و رشته انتخابی.
- زبان تحصیل: دورههای انگلیسیزبان متعددی در دانشگاههای مجارستان ارائه میشود.
- ویزای ورود و اقامت دانشجویی: هزینه درخواست مجوز اقامت همراه با ویزای ورود از خارج مجارستان ۱۱۰ یورو است.
- بورسیه Stipendium Hungaricum: در صورت دریافت، شهریه دوره پوشش داده میشود.
- کمکهزینه مسکن بورسیه: خوابگاه یا ۴۰ هزار فورینت در ماه؛ این مبلغ بهخصوص در بوداپست معمولاً کل اجاره را پوشش نمیدهد.
- هزینههای جانبی: بیمه، ودیعه مسکن و مخارج شروع زندگی را برای دانشجوی بدون بورسیه جداگانه در نظر بگیرید.
10. هند؛ هزینه زندگی پایین و شهریه متغیر
هند برای دانشجویی که مخارج ماهانه برایش مهم است، جزو ارزانترین کشورها برای تحصیل شناخته میشود. Study in India متوسط هزینه زندگی دانشجوی بینالمللی را حدود 400 دلار در ماه اعلام میکند که شامل شهریه دانشگاه نیست.
شهریه به رشته و مؤسسه بستگی دارد و بهتر است هزینه همان برنامه مستقیماً بررسی شود. یک مزیت مهم نیز زبان است؛ طبق Study in India، زبان آموزش در مؤسسات همکار این برنامه انگلیسی است.
- شهریه: متغیر؛ استعلام از دانشگاه و دوره انتخابی.
- زندگی دانشجویی: بهطور متوسط حدود ۴۰۰ دلار در ماه.
- مسکن: در برآورد رسمی حدود ۱۵۰ دلار در ماه.
- خوراک و امور خانه: حدود ۱۰۰ دلار در ماه.
- ویزای دانشجویی ایرانیان: سفارت هند در تهران تعرفه ویزای دانشجویی تا ۵ سال را ۸۰ دلار اعلام کرده است.
- هزینههای جانبی ویزا: ۱۵ دلار هزینه خدمات و ICWF نیز جداگانه دریافت میشود؛ از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ مبلغ ICWF در ایران ۵٬۰۵۰٬۰۰۰ ریال اعلام شده است.
اگر تمرکز شما روی آسیاست، مقایسه کاملتر کشورها را در راهنمای ارزانترین کشورهای آسیایی برای تحصیل ببینید.
مقایسه 10 کشور ارزان برای تحصیل
| کشور | شهریه | هزینه زندگی |
|---|---|---|
| آلمان | اغلب دانشگاههای دولتی بدون شهریه عمومی | حدود 990 یورو/ماه |
| فرانسه | کارشناسی 2902 یورو/سال | حدود 600 تا 800 یورو/ماه |
| لهستان | استعلام از دانشگاه | از حدود 330 یورو/ماه |
| اتریش | حدود 727 یورو/ترم | حدود 1300 یورو/ماه |
| جمهوری چک | چکی رایگان؛ انگلیسی شهریهدار | وابسته به شهر و مسکن |
| رومانی | 400 تا حدود 9000 یورو/سال | حدود 600 یورو/ماه |
| ایتالیا | حدود 900 تا 4000 یورو/سال | حدود 10 هزار یورو/سال |
| مجارستان | استعلام از دانشگاه | وابسته به شهر و مسکن |
| مالزی | دولتی 2500 تا 5000 دلار/سال | حدود 582 دلار/ماه |
| هند | استعلام از دانشگاه | حدود 400 دلار/ماه |
اعداد بالا برای مقایسه اولیه هستند. شهریه نهایی باید براساس دانشگاه، رشته، مقطع و سال ورود بررسی شود.
چه عواملی یک کشور را به گزینه ارزان برای تحصیل در خارج تبدیل میکند؟
1. شهریه همان رشته و مقطع
متوسط شهریه یک کشور معیار کافی نیست. یک دانشگاه ممکن است برای رشته مدیریت هزینه پایینی داشته باشد اما شهریه پزشکی یا دندانپزشکی آن چند برابر باشد. همیشه برنامهای را که واقعاً قصد تحصیل در آن دارید مقایسه کنید. برای این مرحله میتوانید راهنمای ارزانترین دانشگاه های جهان برای تحصیل را بررسی کنید.
2. هزینه زندگی در شهر مقصد
اختلاف هزینه بین دو شهر یک کشور گاهی از اختلاف شهریه دو دانشگاه بیشتر است. اجاره مسکن معمولاً بزرگترین بخش مخارج ماهانه دانشجوست؛ بنابراین شهر دانشگاه در تصمیم مالی اهمیت زیادی دارد.
3. زبان تحصیل
بعضی کشورها فقط در صورتی بسیار ارزان هستند که به زبان محلی تحصیل کنید. جمهوری چک نمونه واضحی است: تحصیل به زبان چکی در دانشگاههای دولتی میتواند رایگان باشد، اما دوره انگلیسی معمولاً شهریه دارد.
4. بورسیه و معافیت شهریه
بورسیه میتواند یک کشور نسبتاً گران را به گزینهای مقرونبهصرفه تبدیل کند؛ اما تا زمانی که نتیجه بورسیه قطعی نشده، بهتر است برنامه مالی خود را بر پایه شهریه عادی تنظیم کنید.
5. هزینههایی که قبل از ورود پرداخت میکنید
ویزای تحصیلی، بیمه، ترجمه مدارک، درخواست دانشگاه، بلیت، ودیعه مسکن و هزینه ماه اول زندگی را هم به بودجه اضافه کنید. تحصیل ارزان فقط به معنای دانشگاه ارزان نیست.
اگر هدفتان فقط مسیر دانشجویی نیست و میخواهید هزینه مسیرهای کاری، خانوادگی و اقامتی را هم مقایسه کنید، راهنمای ارزان ترین کشور برای مهاجرت را ببینید.
جمعبندی: در نهایت ارزانترین کشور برای تحصیل کدام است؟
یک کشور را نمیتوان برای همه دانشجویان ارزانترین معرفی کرد. اگر معیار اصلی شما شهریه باشد، بسیاری از دانشگاههای دولتی آلمان شرایط بسیار ارزانی دارند. اتریش نیز برای بسیاری از دانشجویان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا شهریه دولتی نسبتاً پایینی دارد. اما اگر مجموع شهریه و هزینه زندگی را بررسی کنید، کشورهایی مانند لهستان، رومانی، مالزی و هند هم میتوانند رقابتی باشند.
برای یک مقایسه واقعی بهتر است هزینه سالانه را با این منطق بسنجید:
هزینه واقعی تحصیل = شهریه دانشگاه + هزینه زندگی + مسکن + بیمه + ویزا و اقامت + هزینههای اولیه ورود
به همین دلیل، کشورهایی که معرفی کردیم یک رتبهبندی قطعی از 1 تا 10 نیست. کشوری که برای یک دانشجوی مهندسی ارزان است ممکن است برای پزشکی یا یک دوره انگلیسیزبان گزینه مقرونبهصرفه نباشد.
اگر مالزی انتخاب شما برای تحصیل است…
اگر بعد از مقایسه کشورها، مالزی را برای ادامه تحصیل انتخاب کردهاید، شریف استادی (با بیش از دو دهه تجربه تخصصی در زمینه اخذ پذیرش از دانشگاههای مالزی) میتواند از انتخاب دانشگاه و رشته تا پذیرش و مراحل ویزای تحصیلی همراه شما باشد.
براساس بودجه، مقطع و رشتهتان، گزینههای مقرونبهصرفهتر را بررسی و مناسبترین دانشگاهها را به شما پیشنهاد میکنیم.
برای بررسی گزینههای تحصیلی متناسب با بودجه شما با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره ارزانترین کشور برای تحصیل
ارزانترین کشورها برای تحصیل ایرانیان کدامند؟
کم هزینه ترین کشور برای مهاجرت تحصیلی کدام است؟
ارزان ترین کشور اروپایی برای تحصیل کدام است؟
آیا کشوری با شهریه رایگان همیشه ارزانتر است؟
برای انتخاب کشور ارزان فقط شهریه دانشگاه را مقایسه کنیم؟